Włochy: W Venafro odsłonięto tablicę pamiątkową honorującą prof. Wojciecha Narębskiego

26 maja 2026 roku w Venafro we włoskim regionie Molise odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej honorującej prof. Wojciecha Narębskiego – żołnierza 2. Korpusu Polskiego, uczestnika bitwy o Monte Cassino, wybitnego geologa i wielkiego orędownika przyjaźni polsko-włoskiej. (Poniżej galeria zdjęć i wideo).

Włochy: W Venafro odsłonięto tablicę pamiątkową honorującą prof. Wojciecha Narębskiego

Tablica została odsłonięta w miejscu szczególnym dla historii 2. Korpusu Polskiego. To właśnie z Venafro prowadziły drogi polskich żołnierzy na Monte Cassino. Miasto było jednym z najważniejszych punktów zaplecza dla oddziałów gen. Władysława Andersa przygotowujących się do decydującego natarcia. To właśnie tutaj, w okresie walk o Monte Cassino, stacjonowała 22. Kompania Zaopatrywania Artylerii, w której służył Wojciech Narębski, a także niedźwiedź Wojtek.

W uroczystości uczestniczyła 40-osobowa delegacja Dowództwa 2. Korpusu Polskiego – Dowództwa Komponentu Lądowego z Krakowa na czele z gen. Ryszardem Pietrasem (Przeczytaj przemowę Generała: Pobierz PDF>>). Obecny był także attaché obrony Ambasady RP w Rzymie płk Zbigniew Kołaczek, burmistrz Venafro Alfredo Ricci, prezes War Museum Winterline Luciano Bucci wraz z członkami stowarzyszenia Winterline oraz mieszkańcy miasta. W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele stowarzyszenia Bersaglieri del Molise oraz stowarzyszenia włoskich karabinierów.

W wydarzeniu uczestniczył również Raffaele Pizzola – syn Emilio Pizzola, włoskiego żołnierza służącego w polsko-włoskiej 111. Kompanii Ochrony Mostów w szeregach 2. Korpusu Polskiego. Obecny był także płk Mariusz Pietrusiński z Dowództwa 2. Korpusu Polskiego, bliski przyjaciel prof. Wojciecha Narębskiego. W uroczystości uczestniczyła również grupa członków stowarzyszenia Italomania z Warszawy, uczniowie szkół z Venafro oraz osoby od lat zaangażowane w pielęgnowanie pamięci o polskich żołnierzach we Włoszech.

Fundatorami tablicy i inicjatorami upamiętnienia byli Krzysztof Piotrowski i Danuta Wojtaszczyk, którzy uczestniczyli w uroczystości wraz ze swoim synem Janem.
Przeczytaj przemówienie Krzysztofa Piotrowskiego o polsko-włoskim braterstwie broni wygłoszone podczas uroczystości odsłonięcia tablicy, honorującej prof. Wojciecha Narębskiego: Pobierz PDF.

Podczas ceremonii wielokrotnie podkreślano wyjątkową rolę prof. Wojciecha Narębskiego w krzewieniu przyjaźni pomiędzy Polakami i Włochami. W swoich przemówieniach uczestnicy przypominali zarówno wojenne losy profesora, jak i jego późniejszą działalność naukową oraz społeczną. Podkreślano, że całe życie poświęcił pielęgnowaniu pamięci o żołnierzach 2. Korpusu Polskiego i polsko-włoskim braterstwie broni.

Na tablicy umieszczono inskrypcję:

IN MEMORIA DI
WOJCIECH NARĘBSKI
SOLDATO DEL 2° CORPO D’ARMATA POLACCO
NESTORE DELL’AMICIZIA ITALO-POLACCA
ŻOŁNIERZ 2. KORPUSU POLSKIEGO
NESTOR PRZYJAŹNI POLSKO-WŁOSKIEJ
FIDEM SERVAVI

Dowództwo 2. Korpusu Polskiego złożyło pod tablicą wieniec. Generał Ryszard Pietras wręczył także pamiątkowe ryngrafy osobom zaangażowanym w pielęgnowanie pamięci o polskich żołnierzach we Włoszech. Otrzymali je: Luciano Bucci, Raffaele Pizzola, Fabio Milano, Alfredo Ricci, Krzysztof Piotrowski, Danuta Wojtaszczyk oraz Gabriella Frankowska.
Dowództwo2KP-DKL uhonorowało pośmiertnie Włochów ze 111. Kompanii Ochrony Mostów – 2. Kompanii „COMMANDO”:
CARMINE PECORELLI
DE PALO MICHELE ARCANGELO
EMILIO PIZZOLA
GIUSEPPE GAETANI

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell oraz Konsul Generalna RP w Mediolanie Agnieszka Gloria Kamińska skierowali do uczestników uroczystości okolicznościowe listy.
Pobierz PDF: List Szefa UdSKiOR do uczestników uroczystości>>
Pobierz PDF: List Konsul Generalnej w Mediolanie do uczestników uroczystości>>

Na zakończenie uroczystości miało miejsce szczególnie wzruszające wydarzenie. Na ręce Raffaele Pizzola przekazano pośmiertne uhonorowanie jego ojca – Emilio Pizzola, włoskiego żołnierza służącego w polsko-włoskiej 111. Kompanii Ochrony Mostów 2. Korpusu Polskiego.
Emilio Pizzola został wyróżniony Krzyżem Pamiątkowym 50-lecia 3. Dywizji Strzelców Karpackich. Odznaczenie zostało przyznane uchwałą Zarządu Głównego Związku Karpatczyków 3 DSK w Londynie „w dowód uhonorowania żołnierzy włoskich ze 111. Kompanii Ochrony Mostów podczas drugiej wojny światowej oraz za umacnianie przyjaźni pomiędzy naszymi narodami”.

Po zakończeniu oficjalnej części uroczystości uczestnicy odwiedzili Museo Winterline w historycznym centrum Venafro, gdzie znajduje się ekspozycja poświęcona żołnierzom 22. Kompanii Zaopatrywania Artylerii oraz historii polskiego udziału w kampanii włoskiej.

Pomnik, przy którym odsłonięto tablicę poświęconą prof. Wojciechowi Narębskiemu, znajduje się przy via Maiella 9 w Venafro – w miejscu, gdzie podczas bitwy o Monte Cassino w 1944 roku stacjonowała 22. Kompania Zaopatrywania Artylerii wraz z niedźwiedziem Wojtkiem. Monument został odsłonięty w 2022 roku jako hołd dla żołnierzy 2. Korpusu Polskiego oraz słynnego niedźwiedzia-żołnierza. Promotorami inicjatywy byli dziennikarz i badacz historii Lello Castaldi oraz Museo Winterline Venafro wraz ze stowarzyszeniem Winterline.

Po zakończeniu uroczystości delegacja Dowództwa 2. Korpusu Polskiego – Dowództwa Komponentu Lądowego z Krakowa wraz z rodziną Piotrowskich – Krzysztofem, Danutą i Janem – udała się na Monte Cassino, gdzie oddano hołd żołnierzom 2. Korpusu Polskiego spoczywającym na Polskim Cmentarzu Wojennym. Przy grobach bohaterów kampanii włoskiej złożono kwiaty i uczczono ich pamięć.

Następnego dnia uczestnicy odwiedzili również Amerykański Cmentarz Wojenny w Nettuno, na którym spoczywa ponad 7 tysięcy żołnierzy amerykańskich poległych podczas walk we Włoszech. Wśród nich znajduje się około 500 żołnierzy polskiego pochodzenia. Jednym z nich jest Sylwester Antolak, odznaczony pośmiertnie najwyższym amerykańskim odznaczeniem wojskowym – Medalem Honoru (Medal of Honor). Wizyta była kolejnym wyrazem pamięci o wszystkich żołnierzach, którzy oddali życie za wolność Europy podczas II wojny światowej.
Obejrzyj poniżej wideo i galerię zdjęć.
Zdjęcia:
ppłk Robert Białowolski (Dowództwo 2. Korpusu Polskiego – Dowództwo Komponentu Lądowego)
szer. Tomasz Radziwiński (Dowództwo 2. Korpusu Polskiego – Dowództwo Komponentu Lądowego)
Czytaj także: Venafro ha reso omaggio al professor Wojciech Narębski. Scoperta una targa commemorativa in memoria del soldato del 2° Corpo Polacco (relacja z uroczystości po włosku)