STANISŁAW MOSSAKOWSKI: Gli anni romani di Giovanni Battista Gisleni

Artykuł Stanisława Mossakowskiego pt. “Gli anni romani di Giovanni Battista Gisleni” ukazał się w 2009 roku na łamach Biuletynu Historii Sztuki (71/2009, nr 1-2, s. 35-56) i został udostępniony online na stronie Biblioteki Uniwersytetu w Heidelbergu. Tłumaczenie na język polski pt. “Rzymskie lata Giovanniego Battisty Gisleniego” zostało zamieszczone w książce “Polska i Europa w dobie nowożytnej. Prace naukowe dedykowane Profesorowi Juliuszowi A. Chrościckiemu” (wyd. 2009) i również udostępnione na stronie w/w Biblioteki. Poniżej zamieszczamy streszczenie artykułu w języku polskim.

STRESZCZENIE (włoskiej wersji językowej)

Giovanni Battista Gisleni (1600-1672; il. 1), włoski architekt, inscenizator i muzyk opuścił rodzinny Rzym w poszukiwaniu pracy by około roku 1629 na 36 lat osiąść w Polsce, gdzie był zatrudniony na dworze trzech kolejnych królów.

Artykuł dotyczy pobytów artysty w Wiecznym Mieście, dwóch krótszych – w 1643 r. i w latach 1656(57?) – 1664, oraz trzeciego, dłuższego po powrocie na stałe w roku 1667. Podczas pierwszej podróży zajmował sìę Gisleni angażowaniem muzyków do Kapeli Królewskiej, w której sam grywał. Drugi pobyt zajęła mu dziaiałność organizacyjna w Akademii św. Łukasza, do której go wybrano (pod nieobecność) w marcu 1656.

Od 1659 r. mieszkał Gisleni przy Via della Croce (obecny nr 6; il. 4) gdzie zbudował własny dom ozdobiony na fasadzie herbem Polski i Litwy (il. 5-6). Równoczesnie pozostawał on w kontakcie z krajem
swego długoletniego pobytu pełniąc w Rzymie nieformalnie rolę polskiego agenta dyplomatycznego. Chętnie spotykał się tu z przyjezdnymi Polakami organizując im kontakty z wybitnymi osobistościami
i oprowadzając po zabytkach miasta. Dobrym tego przykładem jest wizyta w Rzymie młodego księcia
Aleksandra Ostrogskiego-Zastawskiego w roku 1669 zrelacjonowana przez członka jego świty Kazimierza Wojsznarowicza. W tym samym roku wydał też Gisleni opis elekcji króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego (il. 7).

Wydaje się, że pod koniec życia nie pracował już zawodowo. Jedyne jego dzieła z tego okresu to
projekt dekoracji kościoła na nabożenstwo Quarantore, chyba niezrealizowany, oraz projekt
(z roku 1670) własnego nagrobka wystawionego w kościele S. Maria del Popolo (il. 1-2, 8,10,12).

Końcowa część artykułu poświęcona jest nagrobkowi; stanowi próbę wyjaśnienia jego wieloznacznych treści wyrażonych w barokowej formie i rozbudowanej łacinskiej inskrypcji.

Polski tekst artykułu ukaże się w materiałach z sesji naukowej Polska i Europa w dobie nowożytnej (Zamek Królewski w Warszawie, 16-17 grudnia 2008) dedykowanej Profesorowi Juliuszowi A. Chrościckiemu.

“Gli anni romani di Giovanni Battista Gisleni” POBIERZ PDF>>>
“Rzymskie lata Giovanniego Battisty Gisleniego” POBIERZ PDF>>>

(arb)