Di Artykuł ks. Waldemara Turka pt. “Z Warmii do Rzymu” ukazał się na łamach Tygodnika IDZIEMY (nr 28/2026). Za zgodą Autora zamieszczamy go w całości na naszej stronie.
W 2022 r. ukazał się w języku włoskim nakładem prestiżowego Wydawnictwa Edizioni Musei Vaticani album Con Maria nei Giardini Vaticani. Un percorso culturale e spirituale, czyli „Z Maryją w Ogrodach Watykańskich. Spacer kulturalny i duchowy”. Jego trzej autorzy (P. Curbelié, F.J. Froján Madero, W. Turek), łącząc swoją wiedzę i kompetencje, napisali starannie opracowany przewodnik, który prowadzi nas do odkrywania licznych wizerunków Matki Bożej, rozmieszczonych w sugestywnej scenerii Ogrodów Watykańskich. Dzieła te, pochodzące z różnych zakątków świata, zostały szczegółowo opisane, z uwzględnieniem aspektów historycznych i kulturalnych, botanicznych, jak i kultu, który stał się inspiracją do ich powstania. W sumie uwzględniono 27 wyobrażeń Maryi, głównie w formie mozaiki, ale też rzeźb z kamienia bądź drewna, a nawet obrazów.
Jest wśród nich opisana rzeźba przedstawiająca Matkę Bożą Częstochowską. Ta figura Madonny z Dzieciątkiem Jezus, zaprojektowana przez rzeźbiarza Władysława Dudka i wykonana w brązie, stanowi dar klasztoru ojców paulinów z Jasnej Góry, ofiarowany Janowi Pawłowi II w 1994 r., w szesnastą rocznicę jego pontyfikatu. Pomnik umieszczono w najbardziej na północny zachód wysuniętej części ogrodów, przylegającej do lądowiska dla helikopterów. Tak więc Matka Boża Częstochowska żegna i wita papieży, który stąd startują, aby dolecieć na któreś z lotnisk rzymskich albo nawet do jakiegoś miasta czy regionu.
Od 2022 r., czyli od ukazania się wspomnianego albumu, pojawiło się sporo nowych wizerunków Matki Bożej, a to za sprawą przede wszystkim państw Ameryki Południowej, które w czasie pontyfikatu papieża Franciszka chciały zaznaczyć łączność wiernych z tego kontynentu z papieżem pochodzącym z Argentyny. Za czasów zaś aktualnego papieża Leona XIV zostały odsłonięte w Ogrodach Watykańskich m.in. mozaiki przedstawiające Matkę Bożą czczoną pod wieloma tytułami w Peru oraz Matkę Bolesną, Patronkę Słowacji. Kilka dni temu dołączyła do nich Matka Boża Gietrzwałdzka. Już w tym miejscu trzeba przesłać podziękowania tym wszystkim – a było ich wielu – którzy w jakikolwiek sposób przyczynili się do zrealizowania tej przepięknej inicjatywy.
DUCHOWO I PATRIOTYCZNIE
Uroczystość odsłonięcia i poświęcenia miała miejsce w upalny poranek ostatniego dnia czerwca. Do ogrodów przybyło wielu znamienitych gości, duchownych i świeckich, na czele z kard. Pietrem Parolinem, watykańskim sekretarzem stanu, który osobiście pobłogosławił piękny wizerunek.
Zabierający głos podkreślali, że jest to wielki dzień dla całego Kościoła w Polsce, a zwłaszcza dla archidiecezji warmińskiej, na terenie której znajduje się Gietrzwałd. Mówiono także, że odsłonięcie tej mozaiki rozpoczyna obchody 150. rocznicy objawień Matki Bożej w Gietrzwałdzie i ukazuje głęboki związek duchowy pomiędzy Kościołem w Polsce i Stolicą Apostolską.
Warto w tym miejscu przypomnieć, że objawienia Maryi w Gietrzwałdzie, jedyne na ziemiach polskich uznane oficjalnie przez Kościół, miały miejsce od 27 czerwca do 16 września 1877 r., czyli w okresie rozbiorów. Maryja objawiła się dwóm dziewczynkom, Justynie Szafryńskiej i Barbarze Samulowskiej. Wezwała w swym przesłaniu do odmawiania Różańca, do podejmowania dzieł pokuty i nawrócenia, do trzeźwości i pielęgnowania wiary. W nawiązaniu do tych wydarzeń, w okolicznościowym liście, prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki wskazał, że objawienia Matki Bożej w Gietrzwałdzie miały wymiar duchowy, ale także patriotyczny. Maryja bowiem przemówiła do dzieci w języku polskim, zakazanym wówczas na tym terenie przez władze zaboru pruskiego.
Przemawiający ukazywali, że wizerunek symbolizuje piękno życia duchowego i kultu maryjnego w Polsce i wyrażali radość z przybycia Matki Bożej Gietrzwałdzkiej do Watykanu. Prosili Madonnę, aby stąd błogosławiła Ojca Świętego, Rzym i cały Kościół. W wystąpieniach przejawiał się często również wątek ewentualnej podróży papieża Leona XIV do Polski, także z racji wspomnianego jubileuszu objawień. Być może będzie to okazja także do uznania za błogosławioną jednej z dziewcząt, której w Gietrzwałdzie objawiała się Maryja.
PANI ANIOŁÓW
Mozaika Matki Bożej Gietrzwałdzkiej umieszczona w Watykanie została wykonana w pracowni w Castel Gandolfo. Wszystkie kamyki mozaiki były cięte ręcznie, a w niektórych jej częściach użyto także czystego złota. W Ogrodach Watykańskich została umieszona na tzw. Passeggiata Pio XII, czyli dosłownie na Deptaku Piusa XII, między wspomnianymi już mozaikami maryjnymi z Peru i Słowacji.
Dzieło jest kopią słynącego łaskami obrazu Matki Bożej w Gietrzwałdzie, znajdującego się w głównym ołtarzu bazyliki. Przedstawia on Madonnę ubraną w ciemnoniebieski płaszcz, trzymającą na lewej ręce Dzieciątko Jezus okryte czerwoną sukienką. W górnej części obrazu, na podtrzymywanej przez dwóch aniołów wstędze znajduje się napis: Ave Regina Caelorum, ave Domina Angelorum, czyli: „Bądź pozdrowiona, Królowo Niebios, bądź pozdrowiona, Pani Aniołów”. Na oficjalnych stronach internetowych sanktuarium w Gietrzwałdzie czytamy, że autor obrazu nie jest znany. Zdaniem historyków sztuki został namalowany w warsztacie poznańskim w połowie XVI w. Pierwsza wzmianka o obrazie pochodzi z 1583 r., w którym bp Marcin Kromer w swoim „Opisie Biskupstwa Warmińskiego” wymienia obraz jako cudowny.
W 1717 r. obraz przyozdobiono srebrnymi koronami, które w 1731 r. zastąpiono bardziej kosztownymi, wysadzanymi drogimi kamieniami, wykonanymi przez złotnika Jana Krzysztofa Geesego. Ale Gietrzwałd stał się sławny dopiero dzięki wspomnianym już objawieniom Matki Bożej. Dwie główne wizjonerki pochodziły z ubogich polskich rodzin. Władze pruskie łączyły te szczególne wydarzenia z łaskami słynącym obrazem. Mając do nich wrogi stosunek, nakazały usunąć dzieło z kościoła albo przenieść na miejsce mniej widoczne. Obraz umieszczono w ołtarzu na emporze południowej.
Intronizacja obrazu w ołtarzu głównym miała miejsce w 1949 r. Zaś 20 października 1963 r., odpowiadając na prośbę bp. Tomasza Wilczyńskiego, pasterza warmińskiego, papież Paweł VI zezwolił na uroczystą koronację obrazu. Dokonał jej 10 września 1967 r. kard. Stefan Wyszyński, prymas Polski, przy współudziale kard. Karola Wojtyły, metropolity krakowskiego, i bp. Józefa Drzazgi, ówczesnego pasterza warmińskiego.
ZAWSZE PRZY NAS
Na zakończenie uroczystego odsłonięcia mozaiki Matki Bożej obecni odczytali modlitwę nowenny gietrzwałdzkiej. Warto przytoczyć, także z uwagi na jej bardzo aktualną treść, fragment: „Matko Niepokalana, Pani Gietrzwałdzka! Królowo Niebios i Pani Aniołów! Ty ukazałaś się na warmińskiej ziemi, aby wzywać do nawrócenia, pokuty, żarliwej modlitwy różańcowej i trzeźwości. Prowadzeni Twym orędziem, oddajemy się pod Twoją macierzyńską opiekę, aby z radością przyjmować Ewangelię Twojego Syna. Ty, która w Gietrzwałdzie obiecałaś, że zawsze będziesz przy nas, wstawiaj się za nami, aby nasza wiara wyznawana, celebrowana i praktykowana na co dzień, pogłębiała się i owocowała czynnym udziałem w życiu Kościoła oraz podejmowaniem dzieł apostolskich”.
ks. Waldemar Turek
Commenti